Đọc Sách Hiệu Quả

Chắc chắn sẽ rất nhiều bạn đồng tình với mình một quan điểm, đó là: văn hoá đọc đang mất dần vị thế trước sự lên ngôi của công nghệ giải trí nghe nhìn, ví dụ như: video, Tv, radio.  Vì những thiết bị này không những có cách truyển tải hấp dẫn mà nó còn cho bạn khả năng tiếp nhận kiến thức ngay cả khi chúng ta đang thực hiện các tác vụ khác. Nhưng hiện nay, thay vì cảm thấy hạnh phúc với một lượng kiến thức khổng lồ mà các thiết bị điện tử cung cấp, thì mọi người lại bị choáng ngợp bởi sự quá tải thông tin trên internet và mạng xã hội. Chính vì thế mà đã có rất nhiều bạn cảm thấy chán nản, thậm chí sợ hãi mỗi lần phải tìm hiểu về một chủ đề nào đó.

Nghiên cứu và khả năng sàng lọc thông tin là một trong rất nhiều những kỹ năng không được chú trọng, vì mọi người thường cho rằng đọc sách, báo hay tạp chí, đơn thuần chỉ là đưa vào đầu một số thông tin mới mà không nhất thiết phải xử lý hay suy nghĩ quá nhiều về chúng. Điều này là không hề sai nếu bạn chỉ đọc vì mục đích giải trí hay đơn thuần là muốn biết thêm một điều gì đó mới mẻ, nhưng nếu đọc để thực sự hiểu về một chủ đề nào đó thì đây sẽ không phải là cách mà bạn muốn sử dụng.

Vì hãy thử tưởng tượng, người viết sách giống như một cầu thủ đang chuyền bóng, và người đọc là một tiền đạo đang muốn đón lấy trái bóng đó. Thì Nếu người nhận không tính toán được điểm rơi hay không có những kỹ năng cần thiết để có thể đón được trái bóng một cách gọn gàng nhất, chắc chắn trái bóng khi ấy sẽ ở ngoài đường biên hoặc là ở một vị trí vô định nào đó. Điều này cũng xảy ra tương tự với quá trình đọc sách, khi quả bóng lúc này được thay thế bằng cho những thông điệp mà người viết muốn gửi gắm qua từng câu, từng chữ. Còn độ xoáy và vận tốc của trái bóng phản ánh những hình hình ảnh ẩn dụ mà tác giả muốn sử dụng. Chính vì thế, để có thể đón bóng hay nắm được tất cả những thông điệp mà người viết muốn truyền đạt thì chúng ta phải thực sự bỏ thời gian, công sức để có thể mài rũa kỹ năng nhận bóng của mình một cách hiệu quả nhất.

Đọc Sách Hiệu Quả.

Nhưng không phải cứ đọc thật nhiều sách là có thể giúp các bạn nâng cao khả năng sàng lọc thông tin, vì mọi người rất hay nhầm lẫn giữa hai khái niệm, đó là đọc để hiểu và đọc để biết. Chắc chắn là đã rất nhiều bạn biết đến kỹ thuật fast reading và cảm thấy ngưỡng mộ khi người khác sử dụng phương pháp này để có thể đọc hàng trăm cuổn sách trong một tuần. Nhưng bản thân mình thì thực sự không phải là một fan của phương pháp này. Vì nếu bạn là một người mới chỉ bắt đầu mài rũa kỹ năng đọc, thì fast reading sẽ chỉ khiến cho khả năng nhận bóng của các bạn tệ hơn mà thôi. Cụ thể khi áp dụng kỹ thuật này, chúng ta sẽ chỉ  đơn thuần sử dụng khả năng ghi nhớ mà không thể trả lời câu hỏi tại sao hay tìm ra lời giải thích phù hợp khi ai đó hỏi về những kiến thức có trong sách. Thậm chí nhà thơ Alexander Pope còn gọi những người đọc rất nhiều nhưng trong đầu gần như trống rỗng là bookful blockhead và người Hy Lạp gọi họ là sophomores.

Vậy câu hỏi đặt ra ở đây, đó là là làm sao để chúng ta có thể tránh được lối suy nghĩ “Đọc nhiều đồng nghĩa với đọc hiệu quả” và cai thiện khả năng sàng lọc thông tin của bản thân? Đọc sách không phải là một kỹ năng thụ động như mọi người vẫn nghĩ, mà hoạt động này đòi hỏi các bạn phải sử dụng rất nhiều năng lượng não bộ để có thể: tưởng tượng, liên kết, phân tích và so sánh những điều có trong sách với những gì mà bạn đã biết. Chính vì thể để giúp các bạn nâng cao khả năng đọc hiểu cũng như có cho mình một thước đo để đánh giá kỹ năng này thì Mortimer Adler tác giả cuốn sách How to read a book đã giới thiệu 4 cấp độ của quá trình đọc như sau:

• Cấp độ đầu tiên đó là elementary reading, thì đúng như tên gọi của nó (bậc đọc tiểu học), ở cấp độ này các bạn sẽ chỉ đơn thuần đọc để trả lời cho câu hỏi đó là “cuốn sách này nói về điều gì?”. Và Để có thể vượt qua level đầu tiên này, thì các bạn buộc phải có khả năng nhận biết mặt chữ, biết đọc và biết liên kết các ý trong câu. Chính vì thế, mà hấu hết những người gặp khó khăn ở level này, thì một là có thể bạn chưa tốt nghiệp bậc tiểu học, hoặc là bạn đang bắt đầu học một ngoại ngữ mới nào đó.
• Cấp độ thứ hai đó là inspectional reading, các bạn sẽ bắt gặp level này ở những bài kiểm tra một tiết hay bài thi, khi chúng ta phải đọc trong một khoảng thời gian nhất định và trả lời một số câu hỏi mà đề bài yêu cầu. Vì mục tiêu chính của cấp độ này, đó là nâng cao khả năng nắm bắt thông tin trong một khoàng thời gian ngắn, bằng cách sử dụng các kỹ thuật skim (đọc lướt) và scan (đọc rà soát). Chính vì thế, ngoài phải trả lời cho câu hỏi “cuốn sách nói về điều gì?”, chúng ta se phải nắm được cấu trúc, thể loại và những nội dung chính có trong cuốn sách.
• Cấp độ tiếp theo đó là Analytical reading, đây là lúc mà các bạn đọc một cách cẩn thận, tỷ mỷ để có thể phân tích và liên kết các thông tin trong sách. Bậc đọc này sẽ tách biệt giữa những người đọc để hiểu và đọc để biết, vì các bạn sẽ buộc phải sử dụng kỹ năng sàng lọc và phân tích thông tin của bản thân để có thể trả lời cho câu hỏi: tại sao và như thế nào?
• Và cấp độ cuối cùng, đó là Syntopical reading – level cao nhất và phức tạp nhất ngay cả khi các bạn đọc những cuốn sách đơn giản. Vì cấp độ này bắt chúng ta không chỉ phân tích thông tin mà còn phải so sánh chúng với những cuốn sách khác cùng hoặc khác nội dung và thể loại. Để từ đó các bạn có thể tự tạo cho bản thân mình một kiến thức hoàn toàn mới dựa trên những gì đã đọc. Chính vì thế, để có thể đạt đến level này, các bạn sẽ không chỉ phải đọc rất nhiều mà còn cần có một kỹ năng phân tích dữ liệu vô cùng chuyên nghiệp và thành thạo.

Mặc dù để có thể đạt được đến cấp độ Syntopical reading, các bạn sẽ phải tiêu tốn một lượng lớn  thời gian và công sức, nhưng những phần thưởng mà nó đem lại thực sự là vô giá. Và ở những video tiếp theo mình sẽ đi sâu hơn vào phân tích từng level cũng như giới thiệu các kỹ thuật để các bạn có thể chạm tay đến được cấp độ cao nhất.