Phương Pháp Học Tập Hiệu Quả

Một trong những lời khuyên mà chúng ta thường hay nhận được khi hỏi các thầy cô giáo về cách học tập hiệu quả đó là: về nhà đọc đi đọc lại sách giáo khoa nhiều lần là sẽ hiểu và ghi nhớ bài tốt hơn. Nhưng mình tin là đã có nhiều bạn nhận thấy phương pháp này thậm chí không hề hiệu quả mà nó còn gây ra nhiều phiền toái trong quá trình học, cũng như tiêu tốn một lượng lớn thời gian của chúng ta. Vì hầu hết những cách học mà các bạn tiếp thu trên trường, lớp đều xuất phát từ kinh nghiệm của giáo viên hay mọi người xung quanh mà không có bất kỳ bằng chứng khoa học để xác minh tính hiệu quả của chúng.

Phương Pháp Testing Effect.

Phương pháp đầu tiền đó là Testing Effect hay là hiệu ứng kiểm tra. Hầu hết chúng ta trong quá trình học đều tập trung vào việc đọc lại ghi chú, hightlight ý chính hay nghe lại bài giảng của giáo viên mà không hề biết rằng, tất cả những cách trên sẽ chỉ cho các bạn cảm giác hiểu hay ghi nhớ thông tin trong chốc lát mà không thực sự chuyển được chúng vào trong bộ nhớ dài hạn. Vì trong một nghiên cứu vào năm 2010 có cho biết, những bạn học sinh được kiểm tra thường xuyên sẽ ghi nhớ 50% tốt hơn những bạn chỉ đơn thuần đọc lại kiến thức. Và mặc dù việc kiểm tra thường  bắt não bộ phải hoạt động vất vả hơn nhưng hiệu ứng này sẽ giúp các bạn có thể nâng cao khả năng nắm bắt thông tin, đặc biệt là khi chúng được lặp lại sau một khoảng thời gian xác định, ví dụ như một đến hai tuần sau khi học. Bên cạnh đó, việc kiểm tra thường xuyên sẽ cho mọi người có được một cái nhìn tổng quan hơn về sự tiến bộ, cũng như những lỗ hổng kiến thức cần được bổ sung, điều mà đọc đi, đọc lại sách giáo khoa không hề có. Chính vì thế mà sau mỗi bài học các bạn nên dành ra từ 10 đến 15’ để tổng hợp kiến thức bằng cách tự hỏi bản thân những câu như: ý chính của bài là gì? Đâu là những khái niệm mới? Làm sao để định nghĩa được chúng? Hay tìm ra mối liên hệ giữa các kiến thức này? Ngoài ra, Chúng ta cũng có thể biến những câu hỏi trên thành các bài trắc nghiệm và viết chúng vào 2 mặt của tờ giấy nhớ để tiết kiệm thời gian trong quá trình ôn bài, cũng như giúp làm quen dần với dạng đề thi mới hiện nay.

Bên cạnh đó, các bạn cũng có thể sử dụng các apps như Studies hay Chegg FlashCard để tăng hiệu quả và năng suất trong quá trình học. Cụ thể, với Studies, chúng ta sẽ không chỉ đơn thuần có thể viết câu hỏi và đáp án vào các mặt của giấy nhớ mà còn có thể chèn ảnh, audio hay đánh dấu vào những phần quan trọng. Điểm mổi trội thứ hai khiến cho Studies trở nên khác biệt với các app giáo dục khác, đó là hệ thông học bài tự động dựa trên những mục tiêu mà bản thân đã đề ra ví dụ: học theo deadline, học chia theo tuần hoặc học dồn để ôn thi. Không chỉ thế, ứng dụng này còn ghi lại những câu trả lời đúng hay sai của bạn trong quá trinhf học, để khi thực hiện những bài kiểm tra sau đó, studies sẽ nhấn mạnh hơn vào các phần bạn bạn chưa thực hiện tốt cũng như lập biểu đồ để đánh giá mức độ tiến bộ của chúng ta. Mặc dù trên các thiết bị di động, Studies hoàn toàn miễn phí nhưng app này chỉ tương thíchh với duy nhất những hệ điều hành của apple đó là ios và osx. Vậy nên để thuận tiện cho những bạn không sử dụng các nền tảng trên, thì Chegg Flashcard sẽ là một lựa chọn hợp lý hơn. Với ứng dụng này các bạn có thể tự kiểm tra và đánh giá kết quả học tập của bản thân thông qua hệ thống trả lời câu hỏi của Chegg, cũng như đồng bộ dữ liệu với tài khoản facebook để tránh mất thông tin.

Phương Pháp Interleaving Study .

Tiếp theo, Phương pháp thứ hai đó là Interleave study – học không theo trình tự. Cụ thể, khi làm thí nghiệm với hai nhóm học sinh, một nhóm ôn bài theo thứ tự thông tin định sẵn trong sách giáo khoa, còn nhóm thứ hai học bài bằng cách trộn lẫn nhiều chủ đề hay tình huống với nhau. thì kết quả, những bạn học theo kiểu truyền thống sẽ đạt điểm số cao hơn trong các bài kiểm tra ngắn hạn như: 15’ hay một tiết, còn nhóm interleave study lại có thành tích vượt trội ở những bài thi cuối kỳ với 215% thành tích tốt hơn khi so sánh với nhóm còn lại. Vì khi các tình huống hay bài toán xuất hiện một cách ngẫu nhiên, não bộ sẽ phải làm việc vô cùng vất vả để có thể phân biệt, nhận diện vấn đề thông qua từ khoá, cũng như tìm ra những phương hướng giải quyết phù hợp. Chính vì thế, để có thể áp dụng được phương pháp này vào trong quá trình học tập, các bạn nên đa dạng hoá cách học của bản thân bằng cách sử dụng tính năng Shuffle trong các ứng dụng giấy nhớ hoặc chia kiến thức đã học thành nhiều phần khác nhau và bốc thăm để lựa chọn ngẫu nhiên các chủ đề cần ghi nhớ.

Phương Pháp Elaboration.

Phương pháp cuối cùng đó là elaboration, có nghĩa tìm kiếm những tầng ý nghĩa khác nhau cho các thông tin mà các bạn được học trên lớp. Cụ thể, theo nhà văn John Mcphee khi chúng ta bắt gặp những chủ đề hoặc khái niệm hoàn toàn mới, não bộ sẽ tìm đủ mọi cách để xâu chuỗi những kiến thức đã học và liên kết chúng để tự tạo ra định nghĩa cho riêng mình. Nhưng chúng ta sẽ không thể thực hiện được hoạt động trên bằng cách đơn thuần đọc thụ động những trang sách hay lắng nghe bài giảng trên lớp, mà các bạn cần phải diễn đạt các khái niệm trên bằng ngôn ngữ của chính mình, sau đó tìm cách giải thích chúng cho một người hoàn toàn không có kiến thức nền tảng về lĩnh vực bạn đang nghiên cứu. Vì theo Einstein “Nếu không thể diễn đạt điều gì đó một cách dễ hiểu, thì cũng đồng nghĩa là chúng ta vẫn chưa thực sự hiểu sâu về chúng.”

Và cuối cùng tổng kết lại, học tập vốn không phải là một hoạt động đơn giản vì nó có thể tiêu tốn rất nhiều thời gian và công sức nếu như chúng không được thực hiện đúng phương pháp. Chính vì thế, mình mong sau khi xem xong video này các bạn sẽ có cái nhìn đa chiều hơn về những cách tiếp cận quá trình học, cũng như trang bị được cho bản thân các công cụ hữu ích để  có thể nâng cao hiệu quả học tập của bản thân